Het idee voor de Groen-app ontstond bij IJmond Werkt! en steeds meer
bedrijven maken er gebruik van (de teller staat op twaalf). Waar liepen de
bedenkers Bob Westerink en Erwin van Hardeveld tegenaan? ‘Aanvankelijk
keken SW-bedrijven de kat uit de boom.'
Wat is de link tussen u beiden?
Erwin van Hardeveld: ‘Nadat ik op 1 maart was gestopt als directeur bij IJmond Werkt!, ben ik overgestapt naar Anchiano, het bedrijf van Bob dat software ontwikkelt waarmee hij de afstand van mensen tot de arbeidsmarkt wil verkleinen.’
Hoe is de Groen-app voor SW-bedrijven ontstaan?
Bob Westerink: ‘We hebben deze app ruim drie jaar geleden ontwikkeld voor de ondersteuning van mensen die in de groenvoorziening werken. Die groenvoorziening wordt heel vaak uitgevoerd door SW-bedrijven. Onze vraag was: hoe kunnen we hen ondersteunen in hun werk? Digitalisering moest daarbij niet de hoofdmoot zijn, want dit zijn mensen die liever niet op schermpjes zitten, die zijn gewoon bezig met hun werk. Tegelijkertijd moeten ze wel steeds meer communiceren en vastleggen. Die communicatie was vaak een drempel voor ze.’
Waaruit bestaat die communicatie zoal?
Bob Westerink: ‘Het kan bijvoorbeeld gaan om een melding van iets wat onderweg gebeurt. Stel, er ligt een fiets in de struiken: “Wat moeten we met die fiets doen?” Of stel dat een burger iets signaleert en een team in de buurt moet dat oppakken. Of het regent, dus de planning wordt aangepast, want nu kun je niet maaien. Zo gaat er op een dag veel communicatie heen en weer tussen leidinggevenden en medewerkers. Voorheen gebeurde dat voor een belangrijk deel mondeling: ‘s ochtends voordat ze op pad gingen, kregen ze een paar mededelingen te horen in de kantine. Of het gebeurde schriftelijk in de vorm van een paar geprinte velletjes die ze meekregen. Of
men sprak elkaars voice-mail in, maar wanneer luistert iemand dat dan af? En áls en al digitaal communiceerde, dan was het via mailtjes of appjes. Want vaak hebben teams die in het groen werken wel een WhatsApp-groepje.’
Wat is het verschil tussen de groepsapp die ze hadden en jullie Groen-app die ze nu gebruiken?
Bob Westerink: ‘Als er 15 man in een groepsapp zitten, lezen 14 mensen mee wat die 15de schrijft. Dat is niet altijd makkelijk voor iedereen om dat te filteren. Met onze app kun je berichten sturen naar de gewenste ontvanger. Een normale groepsapp of voicemail is ook onhandig bij overdracht: iemand krijgt op vrijdag een instructie, maar komt na het weekend niet terug omdat hij ziek is geworden. Wat dan? Onze app helpt enorm in ruis verminderen in het werk. Maar bovenal zijn aan onze app allerlei extra faciliteiten gekoppeld. Zo kun je de datum en tijd instellen waarop berichten in beeld verschijnen en die functionaliteit kun je als bedrijf inzetten voor de planning. Ook wordt communicatie met toezichthouders, zoals de gemeente, veel makkelijker.’
Erwin van Hardeveld: ‘Vergeet ook niet dat de wensen van gemeenten ten aanzien van de uitvoering van groenonderhoud nogal eens veranderen: een ploeg moet vaker naar een bepaalde plek of de gewenste onderhoudskwaliteit is gewijzigd of een groenklus is opeens naar een aannemer gegaan. Zulke veranderingen
konden makkelijk leiden tot onduidelijkheid bij medewerkers. Via onze app kun je
zulke veranderingen veel duidelijker communiceren.’
Bob Westerink: ‘De bedrijven die onze app gaan gebruiken, spreken intern af dat onze app zoveel mogelijk het enige kanaal is dat gebruikt wordt voor communicatie.’
Wie kwam op het idee om deze app te gaan ontwikkelen?
Erwin van Hardeveld: ‘Bij IJmond Werkt! kwamen we op het idee om een hulpmiddel te ontwikkelen waarmee onze mensen in het groen makkelijker de beeldkwaliteit van hun werk zouden kunnen bepalen. Dat is de kwaliteit van het werk dat iemand in het groen doet. Om een globaal idee te geven: C-kwaliteit zie je vaak op industrieterreinen, B in woonwijken en A in winkelcentra. Met dat idee zijn we naar TNO gestapt. Daar ontwikkelden ze een AI-tool om aan de hand van een foto de kwaliteit van een groenvak te kunnen inschatten. Gewoon om de bewustwording bij de mensen in het veld te verbeteren. Zij denken vaak dat ze iets op B-kwaliteit doen, maar AI zegt dan: “Nee hoor, het is al lang een A.”’
Bob Westerink: ‘Vervolgens kregen wij het verzoek om dat stukje AI uit te bouwen tot een softwarepakket. Toen hebben wij een wat afwijkend tegenvoorstel gedaan: “Wij willen best iets bouwen, maar eerst willen we dan praten met de medewerkers zelf en hen vragen waar zij zich mee geholpen voelen in de dagelijkse praktijk.” Daarop had IJmond het lef om te zeggen: “Prima, we trappen even op de rem, ga eerst maar praten met onze mensen.” Vervolgens zijn wij met die jongens gaan praten: Waarmee voel jij je geholpen? Hoe zou dat eruit moeten zien? Hoe zou jij informatie aangereikt willen krijgen? Met die uitkomsten ging mijn team vervolgens aan de slag. Ze gingen schermpjes ontwerpen en legden die voor aan de medewerkers: “We kunnen het zus doen óf zo, wat vind je handiger? “Dan kies ik die, maar ik vind het wel veel tekst.” “Oké,
gaan we dat weer aanpassen.” Dus het is echt met de doelgroep ontwikkeld, specifiek gericht op de dagelijkse werkzaamheden en niet op wat het management graag wil zien. En dat is wel nog een vrij afwijkende insteek om de eindgebruiker echt
centraal te stellen, moet ik helaas constateren.
Hoe komt dat?
Bob Westerink: ‘De mensen die bepalen of iets wordt ontwikkeld of aangeschaft, zijn veelal de directieleden. Zij denken in geld en efficiency. Maar wil je een groenroute efficiënt kunnen plannen, dan heb je eerst big data nodig. Die krijg je alleen als je app veel gebruikt wordt. Bestaande pakketten voor de groenvoorziening worden maar weinig goed benut in het veld, omdat ze niet voldoende aansluiten bij de wensen van de medewerkers. Onze aanpak was dus: begin bij die wensen en voeg langzaam functionaliteiten toe – maar alleen als ze heel dicht blijven bij de ondersteuning die mensen zelf willen.
Welke struikelblokken kwamen jullie tegen bij de ontwikkeling van de Groenapp?
Bob Westerink: ‘In de SW-sector roept men heel graag dat men wil samenwerken en de krachten bundelen. Maar dat hebben we vaak niet ervaren. Er wordt veel naar elkaar gekeken en alleen binnen de regio samengewerkt.’ Erwin van Hardeveld: ‘Toen we op zoek gingen naar SW-bedrijven die ons idee zagen zitten en wilden meedoen, keek men veelal de kat uit de boom.’
Bob Westerink: ‘SW-bedrijven prediken enorm dat ze hun krachten willen bundelen, maar toen we een concreet voorstel neerlegden, overheerste de terughoudendheid. Mede omdat Anchiano een commercieel bedrijf is. Ze denken dan dat je dan de volgende vergadering in een Ferrari komt voorrijden of zo. Waarop ik zei: “Maar jullie schaffen toch ook machines aan bij commerciële bedrijven en je laat ze toch ook software ontwikkelen?” Ja, dat klopte, maar “dat was anders”. ‘Enfin, toen hebben wij onze koers gewijzigd. Erwin kon met zijn bedrijf een investering doen, wij hebben als bedrijf een forse investering gedaan en vervolgens vragen we een bijdrage aan iedere partner die zich aansluit. Zo zijn wij alsnog bezig de krachten van SW-bedrijven te bundelen.’
Erwin van Hardeveld: ‘In die tijd was IJmond Werkt! nog één van de weinige SW-bedrijven die zwarte cijfers schreven. Onze forse investering konden we doen uit de rijksbijdrage op de SW waar ik destijds nog wat van overhield. Die wilde ik graag investeren in een zo efficiënt mogelijke bedrijfsvoering.
Wat houdt de eigen bijdrage in die jullie vragen aan SW-bedrijven?
Bob Westerink: ‘Omdat het aanvankelijk lastig was om SW-bedrijven te enthousiasmeren, heb ik besloten: laten we eens afstappen van het tellen van aantallen gebruikers per maand. Laten we gewoon een eenmalige bijdrage vragen. Dat was behoorlijk innovatief en daarmee behoorlijk moeilijk voor de sector, maar vertaalt
zich nu in enorme besparingen voor onze partners.’
Geef eens een voorbeeld?
Bob Westerink: ‘Heel recent zaten we in overleg met een potentieel grote klant. Ik noemde het bedrag dat ze zouden moeten betalen voor aanschaf van de Groen-app. Ze vroegen: “Is dat per jaar?” Ik zeg: “Nee, dat is eenmalig.” Toen moesten ze
even schakelen: “Maar bij nieuwe functionaliteiten moeten we zeker bijbetalen?”
Ik: “Nee, want door jullie bijdrage kunnen wij nieuwe functionaliteiten ontwikkelen en die worden weer uitgerold over alle klanten. Daardoor worden zij ambassadeur en krijgen wij steeds meer klanten.” Dat was in het begin natuurlijk best een spannende aanpak, ook voor ons. We deden een voorinvestering en namen daarmee een risico. Maar ik geloofde erin, het leek me dé manier om iets te doorbreken. En daar geloof ik nog steeds in, maar nu is het ook bewezen. Inmiddels zien SW-bedrijven dat ons pakket veel meer is toegesneden op de SW dan een regulier softwarepakket, en het kost ook nog eens veel minder, maar met alle gewenste functionaliteiten.’
Erwin van Hardeveld: ‘Dat was echt totaal anders denken. We hebben ook afgesproken dat het geld dat erin zit binnen de community blijft. Wie aansluit, wordt niet klant, maar zien we als partner. Want jij hebt met jouw bedrijf ook nieuwe ideeën en plannen. Dus zetten we een deel van jouw bijdrage in om die ideeën te ontwikkelen. En dat wordt vervolgens gedeeld met iedereen. Dan kunnen ze dus ook niet meer beweren dat het weggegooid geld is naar een commerciële partij.’
Bob Westerink: ‘Wat we ook veel zagen, is het niet breed denken. SW-bedrijven werken vaak samen met SW-bedrijven in hun regio. Maar wij opereren over heel Nederland. Waarom zou Scalabor in Arnhem niet kunnen samenwerken met IJmond Werkt! in Beverwijk? Dat is geen argwaan, maar er is gewoon minder overleg tussen die partijen. Vanwege de afstand kennen ze elkaar vaak nog helemaal niet. Ik denk: ga vaker bij elkaar zitten.’
Krijgt de Groen-app navolging?
Bob Westerink: ‘Er is inmiddels ook een Grijs-app. Die gaat over afval; denk aanprullenbakken legen en prikvelden, en veeg- en strooiroutes. Verder hebben veel
partijen gevraagd of we iets met schoonmaak kunnen doen. Schoonmaak heeft echter een technisch probleem: het gebeurt vaak binnenshuis en daar werkt gps meestal niet, dus moet er meer aangepast worden. Maar het is ook een capaciteitsding aan onze kant. ‘Verder werken we sinds anderhalf jaar aan de ontwikkeling van een platform om
praktijkleren te ondersteunen. Daar zijn behalve SW-bedrijven ook mbo’s bij aangesloten. Daar bestaat het terugverdienmodel in het verminderen van de administratieve ballast bij de aangesloten bedrijven. De uitdaging daar is om de
afstand tot leren en de drempel naar een leven lang ontwikkelen te verlagen voor
deze doelgroep. Het zou mooi zijn als de gebruikers net zo veel plezier beleven aan
die app als de gebruikers van de Groenapp.’
Erwin van Hardeveld: ‘Weet je waar ik zelf heel blij van word? Die jongens in het groen lopen in oranje hesjes en met hun iPad foto’s te maken van het werk dat ze gedaan hebben. En dan worden ze aangesproken door mensen: “Hé, wat ben jij nu aan het doen?” En daar hebben ze dan vaak een gesprek over. En vertellen ze trots wat ze aan het doen zijn. Met die iPad kunnen ze het thuis ook laten zien: “Kijk, dit heb ik vandaag gedaan.” Dus er ontstaat ook een stukje trotsheid en betrokkenheid. Dat vind ik echt heel erg leuk om te zien.’